Pytanie: „Mam drukarkę od dwóch tygodni. Małe modele wychodzą, ale większe po godzinie odklejają się od stołu, rogi się podwijają, a czasem dysza zrywa cały wydruk. Co robię źle?”
Odpowiedź: w 9 na 10 przypadkach winna jest pierwsza warstwa: źle ustawiona odległość dyszy od stołu albo tłusty stół. Pozostałe przyczyny to temperatura, przeciągi i materiał. Sprawdzaj je po kolei, zmieniając jedną rzecz naraz, a problem zwykle zniknie w jeden wieczór.
W skrócie: umyj stół alkoholem izopropylowym, skalibruj Z-offset tak, by pierwsza warstwa była lekko dociśnięta, ustaw właściwą temperaturę stołu, wyłącz wentylator na pierwszych warstwach i osłoń drukarkę od przeciągów. Przy dużych, płaskich modelach dodaj brim.
Jak rozpoznać problem?
- Warping – rogi podnoszą się w trakcie druku, bo stygnący plastik się kurczy.
- Brak przyczepności od początku – pierwsza warstwa ciągnie się za dyszą albo zwija w kulki.
- Oderwanie w połowie – model jest wysoki i wąski, a dysza zahacza o niego przy ruchu.
9 przyczyn – sprawdzaj w tej kolejności
1. Brudny stół
Tłuszcz z palców wystarczy, żeby PLA przestał się trzymać. Przecieraj blat alkoholem izopropylowym (IPA) przed każdym wydrukiem, a raz na jakiś czas umyj płytę PEI ciepłą wodą z płynem do naczyń.
2. Za wysoko ustawiona dysza (Z-offset)
Pierwsza warstwa powinna być lekko „rozgnieciona”, bez szczelin między liniami. Jeśli widzisz okrągłe, osobne nitki, opuść dyszę o 0,02–0,05 mm. Jeśli warstwa jest przezroczysta i chropowata, dysza jest za nisko.
3. Nierówny stół
Uruchom automatyczne poziomowanie lub wypoziomuj ręcznie kartką papieru we wszystkich rogach i na środku. Wydruk testowy pierwszej warstwy na całej powierzchni szybko pokaże, gdzie jest za wysoko.
4. Zła temperatura stołu i dyszy
| Materiał | Dysza | Stół | Uwagi |
|---|---|---|---|
| PLA | 190–220°C | 50–60°C | Najłatwiejszy, zwykle bez obudowy |
| PETG | 230–250°C | 70–85°C | Na PEI używaj kleju jako warstwy oddzielającej |
| ABS / ASA | 240–260°C | 90–110°C | Wymaga obudowy, mocno się kurczy |
5. Za mocne chłodzenie na starcie
Wentylator części powinien być wyłączony na 1–3 pierwszych warstwach. Zbyt szybko schłodzony plastik się kurczy i odrywa.
6. Przeciągi i zimne pomieszczenie
Uchylone okno albo klimatyzacja potrafią zniszczyć duży wydruk. Pomaga obudowa, nawet prowizoryczna z kartonu, albo przestawienie drukarki.
7. Za mała powierzchnia styku
Wąskie, wysokie modele i ostre rogi mają mało miejsca do przyklejenia. Tu z pomocą przychodzą dodatki generowane przez slicer: obrys, poszerzenie pierwszej warstwy i podkładka. Jeśli nie wiesz, czym różnią się brim, skirt i raft, warto to sprawdzić, bo każdy z nich rozwiązuje inny problem. W skrócie: skirt tylko „przepłukuje” dyszę, brim powiększa powierzchnię przyczepności i chroni rogi przed podwijaniem, a raft to pełna podkładka pod modelem, przydatna przy trudnych materiałach i nierównym stole.
8. Wilgotny filament
Filament, który chłonął wilgoć, trzeszczy przy druku, robi nitki i słabiej się klei. Wysusz go w suszarce do filamentu albo w piekarniku z termoobiegiem w niskiej temperaturze i przechowuj w szczelnym pojemniku z pochłaniaczem wilgoci.
9. Zużyta powierzchnia stołu
Płyta PEI po setkach wydruków jest wytarta i błyszcząca. Delikatne zmatowienie bardzo drobnym papierem ściernym albo wymiana płyty przywraca przyczepność. W ostateczności pomaga cienka warstwa kleju w sztyfcie.
Szybka lista kontrolna przed każdym wydrukiem
- Stół przetarty alkoholem izopropylowym, bez odcisków palców.
- Profil materiału w slicerze zgodny z filamentem na drukarce.
- Wentylator wyłączony na pierwszych warstwach.
- Okno zamknięte, drukarka z dala od klimatyzacji.
- Przy dużych, płaskich modelach i ostrych rogach włączony brim.
- Pierwsze 5 minut druku obserwujesz na żywo – to wtedy widać, czy warstwa się trzyma.
Najczęstsze pytania
Czy klej w sztyfcie to dobry pomysł?
Jako doraźna pomoc tak, ale nie zastąpi czystego stołu i dobrego Z-offsetu. Przy PETG na PEI klej chroni płytę przed wyrwaniem fragmentu powłoki.
Wydruk trzyma się za mocno i nie mogę go zdjąć. Co robić?
Poczekaj, aż stół całkiem ostygnie, wtedy model zwykle sam „puszcza”. Przy płycie elastycznej wystarczy ją lekko wygiąć.
Czy brim zostawia ślady na modelu?
Zostawia cienką krawędź, którą łatwo usunąć nożykiem. W slicerze można ustawić niewielką szczelinę, żeby odchodził jeszcze łatwiej.
Podsumowanie
Odklejający się wydruk to problem, przez który przechodzi prawie każdy. Zacznij od czystego stołu i ustawienia dyszy, potem sprawdź temperatury, chłodzenie i przeciągi. Przy wymagających modelach sięgnij po brim lub raft. Zmieniaj jedną rzecz naraz i zapisuj, co pomogło, a kolejne wydruki będą trzymać się stołu tak, jak powinny.